Karboksilik Asitler ve Esterler · TYT-AYT-KPSS Hazırlık

Sirkenin ekşiliği: asetik asit

Sirkeyi ekşi yapan madde asetik asittir, $\text{CH}_3\text{COOH}$ . Limondaki sitrik asit, elmadaki malik asit ve karınca ısırığındaki formik asit de aynı ailedendir: hepsi karboksil grubu taşır.

Levhadaki modelde zincirin ucundaki karbona bir O çift bağla, bir OH tekli bağla bağlı. Üçü birlikte parlıyor: $-\text{COOH}$ .

Isınma

Başlamadan: fonksiyonel gruplar ve hidrojen bağı

Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Aşağıdakilerden hangisi karboksil grubudur?

Açıklama

Karboksil, karbonil karbonuna OH bağlanmış hâlidir: $-\text{COOH}$ . Ayrıntı: fonksiyonel gruplar.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Etanal (

\text{CH}_3\text{CHO}

) yükseltgenince hangi bileşik oluşur?

Açıklama

Aldehit yükseltgenince aynı karbon sayılı karboksilik asit olur: $\text{CH}_3\text{CHO} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COOH}$ . Ayrıntı: karbonil bileşikleri.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Bir molekülün başka moleküllere hidrojen bağı verebilmesi için ne gerekir?

Açıklama

H, küçük ve elektronegatif F, O ya da N’ye bağlıysa komşu molekülün ortaklanmamış elektron çiftine çekilir. Ayrıntı: kimyasal türler arası etkileşimler.

Temel

Karboksil grubu, adlandırma ve tanınan asitler

1. Karboksil Grubu: Karbonil + Hidroksil

Karbonil ve hidroksil birlikte tek bir grup: karboksil

2. Adlandırma: Alkan Adı + “-oik Asit”

Zincir birer $\text{CH}_2$ uzuyor

Metanoik, etanoik, propanoik ve bütanoik asit sırayla beliriyor. Her adımda zincire bir $\text{CH}_2$ ekleniyor; sağdaki $-\text{COOH}$ ucu hiç değişmiyor.

Formül	IUPAC adı	Yaygın adı	Nerede?
$\text{HCOOH}$	metanoik asit	formik asit	karınca, ısırgan otu
$\text{CH}_3\text{COOH}$	etanoik asit	asetik asit	sirke
$\text{CH}_3\text{CH}_2\text{COOH}$	propanoik asit	propiyonik asit	peynir
$\text{CH}_3(\text{CH}_2)_2\text{COOH}$	bütanoik asit	bütirik asit	ekşimiş tereyağı

Doymuş, düz zincirli monokarboksilik asitlerin genel formülü $\text{C}_n\text{H}_{2n+1}\text{COOH}$ , toplam karbon sayısıyla $\text{C}_n\text{H}_{2n}\text{O}_2$ ’dir.

Örnek

kolay

Formülden ada

$\text{CH}_3{-}\text{CH}_2{-}\text{CH}_2{-}\text{CH}_2{-}\text{COOH}$ bileşiğinin adı ve molekül formülü nedir?

Karbonları say; COOH’nin karbonu da sayılır: $4 + 1 = 5$ . Beş karbonlu alkan pentan.

Alkan adına -oik asit eklenir: pentanoik asit. Karboksil karbonu $1$ numara olduğu için numara yazılmaz.

Atomları topla: C $5$ , H $9 + 1 = 10$ , O $2$ .

Sonuç

Pentanoik asit, $\text{C}_5\text{H}_{10}\text{O}_2$

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Molekül formülü

\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2

olan düz zincirli karboksilik asidin adı hangisidir?

Açıklama

$\text{C}_n\text{H}_{2n}\text{O}_2$ ile $n = 4$ : $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOH}$ , bütanoik asit.

3. Sınıflandırma ve Tanınan Asitler

Karboksilik asitler üç ölçüye göre sınıflandırılır:

Karboksil sayısı: bir tane monokarboksilik, iki tane dikarboksilik, üç tane trikarboksilik.
R grubu: zincir alifatik, benzen halkası aromatik asit verir.
Zincir: yalnız tekli C–C varsa doymuş, $\text{C}{=}\text{C}$ varsa doymamış.

Asit	Nerede, ne işe yarar?	Sınıf
formik asit	karınca, ısırgan otu; deri işleme	alifatik, mono
asetik asit	sirke; gıda katkısı, plastik hammaddesi	alifatik, mono
benzoik asit	gıda koruyucu	aromatik, mono
salisilik asit	aspirin hammaddesi; cilt ürünleri	aromatik, mono
ftalik asit	boya ve plastik yumuşatıcı (ftalatlar)	aromatik, di
malik asit	elmanın ekşi tadı	alifatik, di
sitrik asit	limon; asitlik düzenleyici, kireç çözücü	alifatik, tri
folik asit	B9 vitamini; yeşil yapraklı sebzeler	vitamin

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Aşağıdaki asitlerden hangisi molekülünde üç karboksil grubu taşır?

Açıklama

Limondaki sitrik asit trikarboksilik bir asittir. Malik ve ftalik asit iki, asetik ve benzoik asit bir karboksil taşır.

4. Hidrojen Bağı: Asitler Yüksek Kaynar

Karboksil grubu hem hidrojen bağı verir (OH’nin H’si) hem alır ( $\text{C}{=}\text{O}$ ’nun O’su). İki asit molekülü iki hidrojen bağıyla birbirine kenetlenir.

İki molekül, iki hidrojen bağı

İki asetik asit molekülü karşı karşıya geliyor. Birinin OH’si öbürünün $\text{C}{=}\text{O}$ ’suna yöneliyor; iki kesikli hidrojen bağı bir çift (dimer) kuruyor. Yandaki termometre $118\,^\circ\text{C}$ ’de duruyor.

Mol kütlesi aynı (60 g/mol) üç bileşik: ester, alkol, asit

İlk dört asit suyla her oranda karışır: karboksil grubu suyla hidrojen bağı kurar. Zincir uzadıkça apolar kısım büyür; uzun zincirli yağ asitleri suda çözünmez.

Örnek

kolay

Mol kütlesi yakın dört madde

Bütan ( $58$ g/mol), metil metanoat, 1-propanol ve etanoik asidin (üçü de $60$ g/mol) normal kaynama noktalarını büyükten küçüğe sırala.

Mol kütleleri yakın; sırayı moleküller arası etkileşim belirler.

Bütan apolar, yalnız London kuvvetleri var: en düşük ( $-0{,}5\,^\circ\text{C}$ ).

Metil metanoat polar ama O’ya bağlı H’si yok; hidrojen bağı kuramaz ( $32\,^\circ\text{C}$ ).

1-propanol tek OH ile hidrojen bağı kurar ( $97\,^\circ\text{C}$ ); etanoik asit iki hidrojen bağıyla çift oluşturur ( $118\,^\circ\text{C}$ ).

Sonuç

etanoik asit > 1-propanol > metil metanoat > bütan

Orta

Asitlik, yağ asitleri ve esterleşme

5. Zayıf Asit: Bazla Tuz Verir

Az molekül iyonlaşıyor

Su dolu beherde $75$ asetik asit molekülü var; yalnız biri $\text{H}^+$ ’sını suya verip asetat iyonuna dönüşüyor ( $0{,}1$ M’de yaklaşık $\%1{,}3$ ). NaOH eklenince bütün asit molekülleri tükeniyor, kapta $\text{Na}^+$ ve asetat iyonları kalıyor.

Öbür asitler gibi aktif metallerle (Mg, Zn) $\text{H}_2$ , karbonatlarla $\text{CO}_2$ gazı verirler. Zayıf asit dengesinin hesabı ayrı bir derste: asit-baz dengesi ve pH.

Benzoatlar gıda koruyucudur. Benzoik asit ve tuzları (sodyum benzoat E211, potasyum benzoat E212) küf ve mayaların üremesini engeller. Turşu, ketçap, meyve suyu ve gazlı içecek gibi asitli gıdalarda kullanılırlar.

Örnek

orta

Sirkeyi nötrleştirmek

Bir sirke örneğinin $100$ g’ı $6$ g asetik asit içeriyor. Bu örneği tam nötrleştirmek için kaç g NaOH gerekir; kaç g sodyum asetat oluşur? ( $\text{CH}_3\text{COOH} = 60$ , $\text{NaOH} = 40$ , $\text{CH}_3\text{COONa} = 82$ g/mol)

Asetik asit: $\dfrac{6}{60} = 0{,}1$ mol. Asit tek $\text{H}^+$ verir; NaOH ile $1:1$ tepkimeye girer.

NaOH: $0{,}1 \cdot 40 = 4$ g.

Tuz da $0{,}1$ mol: $0{,}1 \cdot 82 = 8{,}2$ g. Denetle: $6 + 4 = 8{,}2 + 1{,}8$ (su $0{,}1 \cdot 18$ ).

Sonuç

$4$ g NaOH; $8{,}2$ g sodyum asetat

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Sodyum etanoatın formülü hangisidir?

Açıklama

Etanoik asidin H’si yerine Na gelir: $\text{CH}_3\text{COONa}$ .

6. Yağ Asitleri: Doymuş Düz, Doymamış Bükük

Yağ asidi	Formül	$\text{C}{=}\text{C}$	Nerede?
palmitik asit	$\text{C}_{15}\text{H}_{31}\text{COOH}$	$0$	palm yağı, hayvansal yağ
stearik asit	$\text{C}_{17}\text{H}_{35}\text{COOH}$	$0$	iç yağı, tereyağı
oleik asit	$\text{C}_{17}\text{H}_{33}\text{COOH}$	$1$	zeytinyağı
linoleik asit	$\text{C}_{17}\text{H}_{31}\text{COOH}$	$2$	ayçiçek yağı

Düz zincir istiflenir, bükük zincir istiflenmez

Üstte stearik asit zincirleri dümdüz, kalem gibi yan yana diziliyor. Altta oleik asidin cis çift bağı (parlayan iki karbon) zinciri büküyor; zincirler sıkı dizilemiyor, aralarında boşluk kalıyor.

Doymuş stearik asit ve cis çift bağlı oleik asit

Doymuş zincirler sıkı istiflenir; erime noktası yüksektir. Bu yüzden hayvansal yağlar oda koşulunda katıdır. Doymamış zincirler gevşek dizilir; bitkisel yağlar sıvıdır. Sıvı yağın çift bağlarına $\text{H}_2$ katılınca yağ katılaşır: margarin (alkenler ve alkinler).

Yağ asitlerinin sodyum ve potasyum tuzları sabundur; sabunun eldesi İleri bölümde.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

\text{C}_{17}\text{H}_{29}\text{COOH}

formüllü yağ asidinin zincirinde kaç

\text{C}{=}\text{C}

bağı vardır?

Açıklama

Doymuş $\text{C}_{17}\text{H}_{35}$ ; $35 - 29 = 6$ H eksik, $6 / 2 = 3$ çift bağ. Bu, keten tohumunda bol bulunan linolenik asittir.

7. Esterleşme: Asit + Alkol ⇌ Ester + Su

Su ayrılıyor, ester oluşuyor

Asetik asit ile metanol molekülleri yaklaşıyor. Asidin OH’si ile alkolün OH’sindeki H birleşip su molekülü olarak ayrılıyor; kalan iki parça O köprüsüyle bağlanıyor: metil etanoat.

Etanoik asit ve metanolden metil etanoat ve su

Tersi de olur: ester suyla, asit katalizörlüğünde asit ve alkole ayrışır. Buna esterin hidrolizi denir. Denge kavramı: kimyasal denge.

8. Ester Adı: Alkil + Alkanoat

Asitten gelen kısım etanoat, alkolden gelen kısım etil

Yaygın adlar da asidin yaygın adından türer: etil asetat, metil format.

Örnek

orta

Asit ve alkolden ester

Propanoik asit ile metanolün esterleşmesinden oluşan esterin adı, yoğun formülü ve molekül formülü nedir?

Asidin OH’sini, alkolün H’sini çıkar; kalan parçaları O üzerinden bağla: $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CO}{-}\text{O}{-}\text{CH}_3$ .

Alkil kısmı metil, asit kısmı propanoat: metil propanoat.

Atomları say: C $3 + 1 = 4$ , H $5 + 3 = 8$ , O $2$ .

Sonuç

Metil propanoat, $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{COOCH}_3$ , $\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2$

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

\text{HCOOCH}_2\text{CH}_3

bileşiğinin adı hangisidir?

Açıklama

Asit kısmı $\text{HCOO}$ : metanoat. O’ya bağlı $\text{CH}_2\text{CH}_3$ : etil. Ad: etil metanoat.

9. Doğal Esterler ve Çözücü Esterler

Esterlerde hidrojen bağı olmadığından küçük esterler kolay buharlaşır; çoğu hoş kokuludur. Meyve ve çiçek kokularının bir kısmı esterlerden gelir.

Ester	Koku
etil bütanoat	ananas
pentil etanoat	muz
oktil etanoat	portakal
metil bütanoat	elma

Ester içeren doğal maddeler:

Yağlar: gliserinin üç OH’sinin yağ asitleriyle esteri (trigliserit).
Balmumu: uzun zincirli yağ asitlerinin uzun zincirli alkollerle esteri; mum, cila.
Lanolin: koyun yününün yağı; krem ve merhemlerde.
Balsam: bitkilerin reçineli salgısı; parfüm ve merhemlerde.

Çözücü olarak: etil asetat oje çıkarıcı, yapıştırıcı ve boyalarda; bütil asetat vernik ve cilalarda kullanılır.

Örnek

orta

Ananas aroması

Bir şekerleme üreticisi ananas aroması için etil bütanoat kullanıyor. Bu ester hangi asit ve alkolden elde edilir? Molekül formülü nedir?

Addan parçaları ayır: “etil” alkolden, “bütanoat” asitten gelir.

Alkol etanol ( $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{OH}$ ), asit bütanoik asit ( $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOH}$ ).

Ester $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{CH}_2\text{COOCH}_2\text{CH}_3$ : C $4 + 2 = 6$ , H $7 + 5 = 12$ , O $2$ .

Sonuç

Bütanoik asit + etanol; $\text{C}_6\text{H}_{12}\text{O}_2$

10. Fonksiyonel Grup İzomerliği: Asit ve Ester

Tek formül, üç molekül

Üstte propanoik asit, altta metil etanoat ve etil metanoat dönüyor. Üstteki $\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_2$ etiketi üçü için de geçerli; değişen, parlayan O atomlarının yeri.

\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_2

: bir karboksilik asit, iki ester

Örnek

orta

İzomerleri saymak

$\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_2$ formüllü karboksilik asit ve esterleri yaz, adlandır.

Asit: üç karbonun hepsi zincirde, uçta COOH: $\text{CH}_3\text{CH}_2\text{COOH}$ , propanoik asit.

Ester: karbonları asit kısmı (karbonil karbonu dahil) ile alkil arasında paylaştır. Her kısımda en az $1$ C olmalı.

Asit kısmı $2$ C, alkil $1$ C: $\text{CH}_3\text{COOCH}_3$ , metil etanoat. Asit kısmı $1$ C, alkil $2$ C: $\text{HCOOCH}_2\text{CH}_3$ , etil metanoat.

Sonuç

$1$ asit + $2$ ester $= 3$ bileşik

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Metil etanoatın fonksiyonel grup izomeri hangisidir?

Açıklama

Metil etanoat $\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_2$ ’dir. Aynı formüldeki asit propanoik asittir.

İleri

Sabun, sabunlaşma ve sınav soruları

11. Sabunlaşma: Yağ + NaOH → Gliserin + Sabun

Yağlar trigliserittir: gliserinin üç OH’si üç yağ asidiyle esterleşmiştir. Kuvvetli bazla ısıtılınca üç ester bağı da kopar. Bu bazik hidrolize sabunlaşma denir.

Üç ester bağı kopuyor

Soldaki gliserin iskeletine üç uzun yağ asidi zinciri ester bağıyla (vurgulu çubuklar) bağlı. $\text{OH}^-$ iyonları geliyor; her ester bağı kopuyor. Gliserin sol yukarıya, üç sabun anyonu $\text{Na}^+$ iyonlarıyla sağa ayrılıyor.

Kesikli çizgi: sabunlaşmada kopan üç ester bağı (R: yağ asidinin zinciri)

Sabun eldesi deneyi. Beherde zeytinyağı, derişik NaOH çözeltisi ve biraz etanol karıştırılarak ısıtılır. Karışım koyulaşınca doymuş tuzlu suya dökülür; sabun yüzeyde toplanır, gliserin suda kalır. Sabun süzülüp kalıba alınır. NaOH yakıcıdır; gözlük ve eldivenle çalışılır.

Örnek

zor

Sabun atölyesi

Bir sabun atölyesinde $445$ g tristearin (gliseril tristearat) NaOH ile tamamen sabunlaştırılıyor. Kaç g NaOH harcanır; kaç g sabun ve kaç g gliserin oluşur? (Tristearin $= 890$ , NaOH $= 40$ , $\text{C}_{17}\text{H}_{35}\text{COONa} = 306$ , gliserin $= 92$ g/mol)

Tristearin: $\dfrac{445}{890} = 0{,}5$ mol. Her molü $3$ mol NaOH ister.

NaOH: $1{,}5$ mol, $1{,}5 \cdot 40 = 60$ g.

Sabun (sodyum stearat): $1{,}5$ mol, $1{,}5 \cdot 306 = 459$ g. Gliserin: $0{,}5$ mol, $0{,}5 \cdot 92 = 46$ g.

Denetle: girenler $445 + 60 = 505$ g, çıkanlar $459 + 46 = 505$ g.

Sonuç

$60$ g NaOH; $459$ g sabun, $46$ g gliserin

12. Sabun Nasıl Temizler? Misel

Sabun anyonunun iki ucu farklıdır: uzun hidrokarbon kuyruğu apolardır, yağı sever; $-\text{COO}^-$ başı iyoniktir, suyu sever.

Kuyruklar yağda, başlar suda

Bir yağ damlası suda asılı duruyor. Sabun anyonları kuyruklarını damlaya gömüyor; başları dışa, suya dönük kalıyor. Damla, yüzeyi eksi yüklü bir küreye (misel) dönüşüyor; böyle damlalar suyla sürüklenip gider.

Misel: apolar kuyruklar içte, iyonik başlar dışta

Sert suda $\text{Ca}^{2+}$ ve $\text{Mg}^{2+}$ iyonları sabun anyonuyla suda çözünmeyen tuzlar oluşturur. Sabun köpürmez, harcanır ve yüzeyde kireç lekesi bırakır.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Misel oluşurken sabun anyonunun hangi kısmı yağ damlasının içine yönelir?

Açıklama

“Benzer benzeri çözer”: apolar kuyruk apolar yağa, iyonik baş polar suya yönelir.

13. Birleşik Sorular

Örnek

zor

Muz aroması

Muz aroması veren pentil etanoatı elde etmek için $36$ g asetik asit ile $44$ g 1-pentanol, derişik $\text{H}_2\text{SO}_4$ eşliğinde ısıtılıyor. Tepkime $\%60$ verimle gerçekleşiyor. Kaç g ester oluşur? ( $\text{CH}_3\text{COOH} = 60$ , $\text{C}_5\text{H}_{11}\text{OH} = 88$ , $\text{CH}_3\text{COOC}_5\text{H}_{11} = 130$ g/mol)

Mol sayıları: asit $\dfrac{36}{60} = 0{,}6$ mol, alkol $\dfrac{44}{88} = 0{,}5$ mol.

Tepkime $1:1$ ; alkol azdır, sınırlayıcıdır. Tam verimde $0{,}5$ mol ester oluşurdu.

$\%60$ verim: $0{,}5 \cdot 0{,}6 = 0{,}3$ mol, $0{,}3 \cdot 130 = 39$ g.

Sonuç

$39$ g pentil etanoat

Örnek

zor

Öncül tipi soru

Etil etanoat ile ilgili

I. Bütanoik asidin fonksiyonel grup izomeridir.
II. Asitli ortamda hidrolizinden etanol ve etanoik asit oluşur.
III. Molekülleri arasında hidrojen bağı vardır.
IV. Oje çıkarıcılarda çözücü olarak kullanılır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Etil etanoat $\text{CH}_3\text{COOCH}_2\text{CH}_3$ , $\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2$ . Bütanoik asit de $\text{C}_4\text{H}_8\text{O}_2$ : I doğru.

Hidroliz esterleşmenin tersidir; etil kısmı etanol, etanoat kısmı etanoik asit olur: II doğru.

Esterde O’ya bağlı H yok; hidrojen bağı veremez: III yanlış.

Etil asetat yaygın bir çözücüdür: IV doğru.

Sonuç

I, II ve IV

Özet

Bu konudan aklında kalacaklar

Karboksil grubu $-\text{COOH}$ : karbonil karbonuna bağlı OH. Bileşik alkol değil, karboksilik asittir.
Adlandırma: alkan adı + -oik asit; karboksil karbonu $1$ numaradır. Metanoik (formik), etanoik (asetik), propanoik, bütanoik asit.
Sınıflandırma: karboksil sayısına göre mono-, di-, trikarboksilik; aromatik ya da alifatik; doymuş ya da doymamış.
Tanınan asitler: formik karınca, asetik sirke, sitrik limon, malik elma, salisilik aspirin, ftalik plastik, folik B9 vitamini; benzoik asit ve benzoatlar gıda koruyucu.
Kaynama noktası: asit iki hidrojen bağıyla çift oluşturur; mol kütlesi yakınsa asit > alkol > ester.
Zayıf asit: bazla tuz verir: $\text{CH}_3\text{COOH} + \text{NaOH} \longrightarrow \text{CH}_3\text{COONa} + \text{H}_2\text{O}$ .
Yağ asidi: doymuş $\text{C}_n\text{H}_{2n+1}\text{COOH}$ , her $\text{C}{=}\text{C}$ $2$ H eksiltir. Doymuşlar katı, cis bağlı doymamışlar sıvı yağlarda.
Esterleşme: asit + alkol $\rightleftharpoons$ ester + su; su asidin OH’si ile alkolün H’sinden. Tersi hidroliz.
Ester adı: alkil + alkanoat (etil etanoat). Meyve kokuları, balmumu, lanolin, balsam; etil asetat çözücü.
İzomerlik: $\text{C}_n\text{H}_{2n}\text{O}_2$ hem asit hem ester; $\text{C}_3\text{H}_6\text{O}_2$ : propanoik asit, metil etanoat, etil metanoat.
Sabun: yağ + NaOH → gliserin + yağ asidi tuzu. Na sabunu katı, K sabunu sıvı; misel kuyrukla yağı, başla suyu tutar.

Sirkenin ekşiliği: asetik asit

1. Karboksil Grubu: Karbonil + Hidroksil

2. Adlandırma: Alkan Adı + “-oik Asit”

Zincir birer CH2\text{CH}_2CH2​ uzuyor

Formülden ada

3. Sınıflandırma ve Tanınan Asitler

4. Hidrojen Bağı: Asitler Yüksek Kaynar

İki molekül, iki hidrojen bağı

Mol kütlesi yakın dört madde

5. Zayıf Asit: Bazla Tuz Verir

Az molekül iyonlaşıyor

Sirkeyi nötrleştirmek

6. Yağ Asitleri: Doymuş Düz, Doymamış Bükük

Düz zincir istiflenir, bükük zincir istiflenmez

7. Esterleşme: Asit + Alkol ⇌ Ester + Su

Su ayrılıyor, ester oluşuyor

8. Ester Adı: Alkil + Alkanoat

Asit ve alkolden ester

9. Doğal Esterler ve Çözücü Esterler

Ananas aroması

10. Fonksiyonel Grup İzomerliği: Asit ve Ester

Tek formül, üç molekül

İzomerleri saymak

11. Sabunlaşma: Yağ + NaOH → Gliserin + Sabun

Üç ester bağı kopuyor

Sabun atölyesi

12. Sabun Nasıl Temizler? Misel

Kuyruklar yağda, başlar suda

13. Birleşik Sorular

Muz aroması

Öncül tipi soru

Özgün sorular

Zincir birer $\text{CH}_2$ uzuyor