Bir vektörü büyüklük, doğrultu ve yönle tanımla. Toplamayı önce oklarla, ardından seçilmiş eksenlerde bileşenlerle yap.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Doğuya 3 N ve kuzeye 4 N kuvvetin bileşke büyüklüğü kaç N olur?
Açıklama
Kuvvetler diktir; R² = 3² + 4² = 25, R = 5 N.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
6 ve 2 N iki kuvvetin mümkün en büyük bileşkesi kaç N olur?
Açıklama
Aynı yönde olduklarında büyüklükler toplanır; 6 + 2 = 8 N.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
, ; bileşenlerin işaretleri seçilen eksene bağlıdır.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Doğuya 3 N ve kuzeye 4 N kuvvetin bileşke büyüklüğü kaç N olur?
Kuvvetler diktir
R² = 3² + 4² = 25, R = 5 N.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Doğuya 8 N ve batıya 3 N kuvvetin doğu yönündeki bileşkesi kaç N olur?
Batıyı negatif al
R = 8 − 3 = 5 N.
Sonuç
Dik bileşenler için ; eşit vektörlerde hem büyüklük hem yön aynıdır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Büyüklüğü 10 N olan kuvvet yatayla 37° yapıyor. cos37° = 0,8. Yatay bileşen kaç N olur?
Açıklama
Yatay bileşen F cosθ; 10 × 0,8 = 8 N.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
İki vektörün bileşke büyüklüğü farklarının mutlak değeri ile büyüklükleri toplamı arasındadır.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
6 ve 2 N iki kuvvetin mümkün en büyük bileşkesi kaç N olur?
Aynı yönde olduklarında büyüklükler toplanır
6 + 2 = 8 N.
Sonuç
Örnek
orta
İşaret ve yön
6 ve 2 N iki kuvvetin mümkün en küçük bileşke büyüklüğü kaç N olur?
Zıt yönde olduklarında fark alınır
6 − 2 = 4 N.
Sonuç
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Büyüklüğü 10 N olan kuvvet yatayla 37° yapıyor. cos37° = 0,8. Yatay bileşen kaç N olur?
Yatay bileşen F cosθ
10 × 0,8 = 8 N.
Sonuç
Vektörlerin büyüklüklerini her zaman aritmetik olarak toplama; yönleri de gerekir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Denge için +x yönündeki 6 N bileşkeye eklenecek kuvvetin x bileşeni kaç N olur?
Açıklama
Dengeleyici bileşkenin tersidir; −6 N toplamı sıfırlar.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Bir vektörün yerini paralel taşımak, serbest vektörün yönünü ve büyüklüğünü değiştirmez.
Örnek
zor
Sınır durumu
Büyüklükleri eşit iki vektörün bileşkesi sıfırsa aralarındaki açı kaç derecedir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Sıfır toplam için vektörler eşit büyüklükte ve zıt yönde olmalıdır.
Sonuç
Örnek
zor
Birleşik yorum
Denge için +x yönündeki 6 N bileşkeye eklenecek kuvvetin x bileşeni kaç N olur?
Dengeleyici bileşkenin tersidir
−6 N toplamı sıfırlar.
Sonuç
B okunun yönünü ve boyunu değiştir; uç uca eklenen okların ucuna giden yeşil bileşkeyi ve eksenlerin yanındaki bileşen oklarını izle. “Çıkar” anahtarı B’yi ters çevirir: . Her karo 1 m.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Aynı yönlü 7 ve 9 N kuvvetin bileşkesi kaç N olur?
Açıklama
Aynı doğrultu ve yönde büyüklükleri topla; 7 + 9 = 16 N.
Bileşke, okları uç uca ekleyince baştan sona giden oktur; paralelkenarın köşegeni de aynı oku verir. Aynı sonuç bileşenlerden bulunur: , . Büyüklük, okların yönüne göre fark ile toplam arasında kalır.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
, ; bileşenlerin işaretleri seçilen eksene bağlıdır.
-
Dik bileşenler için ; eşit vektörlerde hem büyüklük hem yön aynıdır.
-
İki vektörün bileşke büyüklüğü farklarının mutlak değeri ile büyüklükleri toplamı arasındadır.
-
Vektörlerin büyüklüklerini her zaman aritmetik olarak toplama; yönleri de gerekir.
-
Bir vektörün yerini paralel taşımak, serbest vektörün yönünü ve büyüklüğünü değiştirmez.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.