Bir ölçüm yalnızca sayı değildir: birimi ve gerekiyorsa yönü de belirtilir. Aynı niceliğin farklı birimlerdeki değerlerini karşılaştırmadan önce SI sistemine dönüştür.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
72 km/h kaç m/s olur?
Açıklama
km/h değerini 3,6’ya böl; 72 / 3,6 = 20 m/s.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
0,4 kg kaç gramdır?
Açıklama
1 kg = 1000 g; 0,4 × 1000 = 400 g.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
Uzunluk metre (m), kütle kilogram (kg), zaman saniye (s), sıcaklık kelvin (K) ile ölçülür.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
72 km/h kaç m/s olur?
km/h değerini 3,6’ya böl
72 / 3,6 = 20 m/s.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
250 cm kaç metre olur?
100 cm = 1 m
250 / 100 = 2,5 m.
Sonuç
Sürat skalerdir; hız, ivme ve kuvvet yönü olan vektörel niceliklerdir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Hangisi vektöreldir?
Açıklama
İvmenin hem büyüklüğü hem yönü vardır; diğer dört nicelik skalerdir.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Türetilmiş birim: kuvvet için N = kg·m/s²; enerji için J = N·m; güç için W = J/s.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
0,4 kg kaç gramdır?
1 kg = 1000 g
0,4 × 1000 = 400 g.
Sonuç
Örnek
orta
İşaret ve yön
2 dakika kaç saniyedir?
1 dakika 60 saniyedir
2 × 60 = 120 s.
Sonuç
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Hangisi vektöreldir?
İvmenin hem büyüklüğü hem yönü vardır
diğer dört nicelik skalerdir.
Sonuç
İvme
Kütlenin birimi kilogramdır; ağırlığın birimi newtondur.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Bir saniyede 60 J enerji aktaran cihazın gücü kaç W olur?
Açıklama
Güç enerji aktarım hızıdır; P = 60 / 1 = 60 W.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Sayısal değer değişse de doğru birim dönüşümü fiziksel büyüklüğü değiştirmez.
Örnek
zor
Sınır durumu
Kuvvetin SI birimi hangisidir?
Kuvvet kütle ile ivmenin çarpımıdır
kg·m/s² birimine newton denir.
Sonuç
Newton
Örnek
zor
Birleşik yorum
Bir saniyede 60 J enerji aktaran cihazın gücü kaç W olur?
Güç enerji aktarım hızıdır
P = 60 / 1 = 60 W.
Sonuç
Arabanın kütlesini ve ivmesini seç; gereken kuvveti (N), terazideki kütleyi (kg) ve dinamometredeki ağırlığı (N) izle. “Ay’da ölç” çekim ivmesini 1,6 m/s² yapar. Cetvelin her çentiği 10 cm, dinamometrenin her çentiği 5 N; kronometre bir turunu 4 saniyede atar.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
3,5 m kaç cm olur?
Açıklama
3,5 × 100 = 350 cm.
Uzunluk metre, kütle kilogram, zaman saniye, sıcaklık kelvinle ölçülür; newton, joule ve watt bunlardan türetilir. Kütle ve sürat yalnızca sayı ve birimdir; hız, ivme ve kuvvet oktur: yönleri de söylenir.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
Uzunluk metre (m), kütle kilogram (kg), zaman saniye (s), sıcaklık kelvin (K) ile ölçülür.
-
Sürat skalerdir; hız, ivme ve kuvvet yönü olan vektörel niceliklerdir.
-
Türetilmiş birim: kuvvet için N = kg·m/s²; enerji için J = N·m; güç için W = J/s.
-
Kütlenin birimi kilogramdır; ağırlığın birimi newtondur.
-
Sayısal değer değişse de doğru birim dönüşümü fiziksel büyüklüğü değiştirmez.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.