Sıfırdan1 / 8
Ölçüm: sayı, birim, gerekirse yön
Bir ölçüm yalnızca sayı değildir: birimi ve gerekiyorsa yönü de belirtilir. Aynı niceliğin farklı birimlerdeki değerlerini karşılaştırmadan önce SI sistemine dönüştür.
Görsel anlatımKonu sayfası
Fiziksel Nicelikler ve Birimler
Sıfırdan2 / 8
Dört temel büyüklük, dört alet
Uzunluk metre (m), kütle kilogram (kg), zaman saniye (s), sıcaklık kelvin (K) ile ölçülür.
Dene: Sıcaklığı değiştir: kelvin değeri santigrat değerinden hep kaç fazla? 0 K hangi sıcaklığa denk geliyor?
Temel3 / 8
Sürat bir sayı, hız bir ok
Sürat skalerdir; hız, ivme ve kuvvet yönü olan vektörel niceliklerdir.
Temel4 / 8
Newton, joule, watt: türetilmiş
Türetilmiş birim: kuvvet için N = kg·m/s²; enerji için J = N·m; güç için W = J/s.
Dene: Kütleyi iki katına çıkar: aynı ivme için kaç newton gerekiyor? Aynı yolda yapılan iş kaç joule oluyor?
Orta5 / 8
Terazide kütle, yayda ağırlık
Kütlenin birimi kilogramdır; ağırlığın birimi newtondur.
Dene: “Ay’da ölç”ü aç: terazi dengede kalıyor, dinamometrenin yayı kısalıyor. Hangisi kütleyi, hangisi ağırlığı ölçüyor?
Orta6 / 8
Aynı uzunluk, iki farklı sayı
Sayısal değer değişse de doğru birim dönüşümü fiziksel büyüklüğü değiştirmez.
Dene: Arabayı sürgüyle ilerlet: metre ve santimetre değerleri birlikte değişiyor; oranları hiç değişiyor mu?
Sınav7 / 8
Kütleyi ve ivmeyi kendin seç
Arabanın kütlesini ve ivmesini seç; gereken kuvveti (N), terazideki kütleyi (kg) ve dinamometredeki ağırlığı (N) izle. “Ay’da ölç” çekim ivmesini 1,6 m/s² yapar. Cetvelin her çentiği 10 cm, dinamometrenin her çentiği 5 N; kronometre bir turunu 4 saniyede atar.
Dene: Kütleyi artır: terazideki ağırlıklar, yayın uzaması ve gereken kuvvet birlikte artıyor. Ay’da hangileri değişir?
Sınav8 / 8
Her ölçüm: sayı, birim, yön
Uzunluk metre, kütle kilogram, zaman saniye, sıcaklık kelvinle ölçülür; newton, joule ve watt bunlardan türetilir. Kütle ve sürat yalnızca sayı ve birimdir; hız, ivme ve kuvvet oktur: yönleri de söylenir.