Manyetik kuvvetin yönünü akım ya da hareketli yük yönü ile manyetik alanı birlikte kullanarak bul. Negatif yükte pozitif yük için bulunan yön ters çevrilir.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Durgun yük yalnız manyetik alan içindedir. Manyetik kuvvet kaç N olur?
Açıklama
Yükün hızı sıfır olduğundan manyetik kuvvet sıfırdır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Aynı hız ve alandaki negatif yük için kuvvet hangi yöndedir?
Açıklama
Negatif yük, pozitif yükte bulunan aşağı yönünü tersine çevirir.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
Akımlı tele etki eden manyetik kuvvet hem akım doğrultusuna hem alana diktir.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Durgun yük yalnız manyetik alan içindedir. Manyetik kuvvet kaç N olur?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Yükün hızı sıfır olduğundan manyetik kuvvet sıfırdır.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Pozitif yükün hızı sağa, alan sayfadan dışarı. Kuvvet hangi yöndedir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Sağ el kuralında sağa hız ile dışarı alanın vektörel çarpımı aşağı yönlüdür.
Sonuç
Aşağı
Hareketli yüke etki eden manyetik kuvvet hıza diktir; tek başına kinetik enerjiyi değiştirmez.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Yalnız manyetik kuvvet altında hareketli yükün kinetik enerjisi nasıl değişir?
Açıklama
Kuvvet anlık hıza dik olduğundan iş yapmaz; süratin büyüklüğünü değiştirmez.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Hız alana paralelse manyetik kuvvet sıfırdır; alana dikse yönü sürekli değiştirip çembersel hareket oluşturabilir.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
Aynı hız ve alandaki negatif yük için kuvvet hangi yöndedir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Negatif yük, pozitif yükte bulunan aşağı yönünü tersine çevirir.
Sonuç
Yukarı
Örnek
orta
İşaret ve yön
Yükün hızı manyetik alana paralel. Manyetik kuvvet kaç N olur?
Hızın alana dik bileşeni yoktur
manyetik kuvvet oluşmaz.
Sonuç
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Yalnız manyetik kuvvet altında hareketli yükün kinetik enerjisi nasıl değişir?
Kuvvet anlık hıza dik olduğundan iş yapmaz
süratin büyüklüğünü değiştirmez.
Sonuç
Değişmez.
Manyetik kuvvet, elektriksel kuvvet gibi durgun yüke etki etmez.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Alana dik hızla giren yükün yolu için hangisi mümkündür?
Açıklama
Kuvvet sürekli hıza dik olduğundan yön değiştiren merkezcil etki oluşturabilir.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Manyetik kuvvet ve Lorentz kuvveti hesaplamaları yerine yön ve nitel etki bu kapsamın merkezidir.
Örnek
zor
Sınır durumu
Akım sağa, alan sayfadan dışarı. Tele etki eden kuvvet hangisidir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Geleneksel akım ve alan için sağ el kuralı aşağı yönü verir.
Sonuç
Aşağı
Örnek
zor
Birleşik yorum
Alana dik hızla giren yükün yolu için hangisi mümkündür?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Kuvvet sürekli hıza dik olduğundan yön değiştiren merkezcil etki oluşturabilir.
Sonuç
Düzgün çembersel yol
Yükün süratini, alanın büyüklüğünü ve yükün işaretini değiştir. Mavi ok hız, kırmızı ok kuvvettir: kuvvet hep çemberin merkezine bakar. Çemberin yarıçapı ile değişir; yük , kütle alınmıştır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Pozitif yükün hareket yönü ters çevrilirse aynı alanda kuvvet yönü ne olur?
Açıklama
Hız vektörünün ters dönmesi vektörel çarpımın yönünü tersine çevirir.
Manyetik kuvvet hem hıza (ya da akıma) hem alana diktir. Hıza dik olduğu için sürati değil yalnızca yönü değiştirir: yük çember çizer. Durgun yüke ve alana paralel giden yüke kuvvet etki etmez; yük ya da alan ters dönünce sapma da ters döner.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
Akımlı tele etki eden manyetik kuvvet hem akım doğrultusuna hem alana diktir.
-
Hareketli yüke etki eden manyetik kuvvet hıza diktir; tek başına kinetik enerjiyi değiştirmez.
-
Hız alana paralelse manyetik kuvvet sıfırdır; alana dikse yönü sürekli değiştirip çembersel hareket oluşturabilir.
-
Manyetik kuvvet, elektriksel kuvvet gibi durgun yüke etki etmez.
-
Manyetik kuvvet ve Lorentz kuvveti hesaplamaları yerine yön ve nitel etki bu kapsamın merkezidir.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.