İçeriğe geç
TYT-AYT-KPSS Hazırlık
Dersler

31Konu 31 / 49
Elektrik ve Manyetizma

Alternatif Akım

Alternatif akımda akımın yönü ve büyüklüğü zamanla değişir. Direnç, bobin ve sığacın değişen akıma gösterdiği davranışları nitel olarak karşılaştır.

  • 11. sınıf
  • AYT sıklığı
  • 40 dk

LevhaAlternatif AkımAlternatif Akım

Alternatif akımda akımın yönü ve büyüklüğü zamanla değişir. Direnç, bobin ve sığacın değişen akıma gösterdiği davranışları nitel olarak karşılaştır.

Isınma

Başlamadan önce: hazır mısın?

Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Alternatif akımı ayıran özellik hangisidir?

Açıklama

Alternatif akım yön ve büyüklük bakımından zamanla değişir.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Frekans arttığında sığacın alternatif akıma karşı etkisi nasıl değişir?

Açıklama

Sığaç yüksek frekanslı değişimlerde devre akımına daha az karşı koyar.

Temel

  1. Kavramı ve düzeneği tanı

Alternatif akım jeneratörde manyetik akı değişimiyle üretilebilir; doğru akımda kararlı yön değişmez.

Başlangıç modeli; uzunluklar şematiktir.

Örnek

kolay

Doğrudan uygulama

Alternatif akımı ayıran özellik hangisidir?

Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.

Alternatif akım yön ve büyüklük bakımından zamanla değişir.

Sonuç

Yönünün zamanla değişmesi

Örnek

kolay

Tanımı yorumla

Frekans arttığında bobinin akıma karşı etkisi nasıl değişir?

Bobin akımdaki değişime karşı koyar

daha yüksek frekansta etkisi artar.

Sonuç

Artar.

Frekans arttıkça bobinin akıma karşı gösterdiği etki artar, sığacın etkisi azalır.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Rezonansta seri RLC devresinin davranışı hangi elemanın davranışına benzer?

Açıklama

Karşıt reaktif etkiler birbirini götürür; geriye direnç etkisi kalır.

Orta

  1. Bağıntıyı uygula ve karşılaştır

Seri RLC devresinde rezonans, bobin ve sığacın karşıt etkilerinin birbirini dengelemesiyle oluşur.

Bir değişkenin etkisini nitel olarak karşılaştır.

Örnek

orta

Koşulları karşılaştır

Frekans arttığında sığacın alternatif akıma karşı etkisi nasıl değişir?

Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.

Sığaç yüksek frekanslı değişimlerde devre akımına daha az karşı koyar.

Sonuç

Azalır.

Örnek

orta

İşaret ve yön

Seri RLC devresinde rezonans sırasında akım için nitel sonuç hangisidir?

Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.

Bobin ve sığaç etkileri dengelenince devrenin net karşı koyması en aza iner.

Sonuç

Aynı gerilim altında en büyük değerine ulaşır.

Örnek

orta

Bağıntıyı seç

Rezonansta seri RLC devresinin davranışı hangi elemanın davranışına benzer?

Karşıt reaktif etkiler birbirini götürür

geriye direnç etkisi kalır.

Sonuç

Saf direnç

AC devrelerinde fazör, zaman grafiği ve sayısal devre hesabı bu konu kapsamında kullanılmaz.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

Elektrik alanında enerji depolayan eleman hangisidir?

Açıklama

Sığaç zıt yüklü levhalar arasında elektrik alan ve enerji depolar.

İleri

  1. Varsayım, sınır ve birleşik yorum

Sığaç doğru akımda dolunca kararlı akımı engelleyebilir; alternatif akımda dolma-boşalma davranışı farklıdır.

İki durumun ilişkisini incele; çizim gerçek ölçekte değildir.

Örnek

zor

Sınır durumu

Elektrik enerjisini manyetik alanında depolayan eleman hangisidir?

Akım geçen bobin çevresinde ve içinde manyetik alan oluşur

enerji bu alanla ilişkilidir.

Sonuç

Bobin

Örnek

zor

Birleşik yorum

Elektrik alanında enerji depolayan eleman hangisidir?

Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.

Sığaç zıt yüklü levhalar arasında elektrik alan ve enerji depolar.

Sonuç

Sığaç

Frekansı değiştir ve kolları seri bağla. Paralelde her lamba kendi kolunun akımını gösterir; seride üçü aynı akımla yanar ve iki etki eşitlenince en parlak olur. Hareket yavaşlatılmıştır.

Kendini dene

Puan yok, deneme sınırsız

AC üretiminde dönen bobin hangi değişimi oluşturur?

Açıklama

Bobinin alana göre yönelimi değişir; akı değişimi indüklenmiş gerilim oluşturur.

Alternatif akım sürekli yön değiştirir. Direnç frekansa aldırmaz; frekans arttıkça bobin akımı daha çok kısar, sığaç daha az. Seri devrede bu iki zıt etki eşitlenince akım en büyük olur: rezonans.

Yönleri, bileşenleri veya kavramlar arası ilişkiyi ayır.

Özet

Bu konudan aklında kalacaklar

  • Alternatif akım jeneratörde manyetik akı değişimiyle üretilebilir; doğru akımda kararlı yön değişmez.

  • Frekans arttıkça bobinin akıma karşı gösterdiği etki artar, sığacın etkisi azalır.

  • Seri RLC devresinde rezonans, bobin ve sığacın karşıt etkilerinin birbirini dengelemesiyle oluşur.

  • AC devrelerinde fazör, zaman grafiği ve sayısal devre hesabı bu konu kapsamında kullanılmaz.

  • Sığaç doğru akımda dolunca kararlı akımı engelleyebilir; alternatif akımda dolma-boşalma davranışı farklıdır.

Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.

Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.

Sorular

Şimdi sıra sende

4 özgün soru

Özgün soru1

Kolay

Alternatif akımın oluşumu

Sadece direnç içeren ideal AC devresinde akım ve gerilim için hangisi doğrudur?

İpucu

Alternatif akım jeneratörde manyetik akı değişimiyle üretilebilir; doğru akımda kararlı yön değişmez.

Çözüm

Ohmik dirençte akım gerilimle aynı anda yön değiştirir; faz farkı yoktur.

Sonuç: Aynı fazdadır.

Cevap: B

Özgün soru2

Orta

Etkin ve maksimum değerler

AC üretiminde dönen bobin hangi değişimi oluşturur?

İpucu

Frekans arttıkça bobinin akıma karşı gösterdiği etki artar, sığacın etkisi azalır.

Çözüm

Bobinin alana göre yönelimi değişir; akı değişimi indüklenmiş gerilim oluşturur.

Sonuç: Manyetik akı değişimi

Cevap: C

Özgün soru3

Orta

Alternatif ve doğru akımın karşılaştırılması

Seri devrenin saf direnç gibi davranması için eksik karşıt etkiyi sağlayan bobin hangi elemanla birlikte gerekir?

İpucu

Seri RLC devresinde rezonans, bobin ve sığacın karşıt etkilerinin birbirini dengelemesiyle oluşur.

Çözüm

Rezonansta bobin ile sığacın etkileri birbirini dengeler.

Sonuç: Sığaç

Cevap: D

Özgün soru4

Zor

Direnç, bobin ve sığacın alternatif akımdaki davranışı

Frekans azalırsa sığacın akıma karşı etkisi için hangisi doğrudur?

İpucu

Alternatif akım jeneratörde manyetik akı değişimiyle üretilebilir; doğru akımda kararlı yön değişmez.

Çözüm

Sığaç düşük frekansta alternatif akıma daha çok karşı koyar.

Sonuç: Artar.

Cevap: E