İçeriğe geç
hızlıkavra
Dersler

Görsel anlatımKonu sayfası

Sayı Basamakları ve Çözümleme

Sıfırdan1 / 15

On birlik bir onluk, on onluk bir yüzlük

Küpleri tek tek say: on birlik küp yan yana gelince bir onluk çubuk olur. On çubuk yan yana gelince bir yüzlük plaka olur. Sayılarımız bu onar onar gruplamayla yazılır.

Sıfırdan2 / 15

72 küpü onar onar grupla

Masada karışık 72 küp var. Onar onar gruplayınca 7 çubuk oluşur, 2 küp artar. 7272 yazmanın anlamı budur: 77 onluk ve 22 birlik.

72=7⋅10+272 = 7 \cdot 10 + 2

Sıfırdan3 / 15

Aynı rakam, farklı değer

333333'ün üç rakamı da 33. Ama soldaki 33 üç plaka (300300), ortadaki üç çubuk (3030), sağdaki üç küp (33) demek. Rakamın değeri durduğu basamağa bağlıdır.

basamak deg˘eri=rakam⋅basamag˘ın deg˘eri\text{basamak değeri} = \text{rakam} \cdot \text{basamağın değeri}

Hızlı soru

43754375 sayısında 33'ün basamak değeri kaçtır?

33 yüzler basamağında: 3⋅100=3003 \cdot 100 = 300. Sayı değeri ise yine 33'tür.

Temel4 / 15

Çözümleme: sayıyı bloklara ayır

Üç basamaklı ABC‾\overline{ABC} sayısında AA plaka, BB çubuk, CC küp var. Bütün küpleri sayınca sayının kendisi çıkar. Sayıyı böyle basamak değerlerinin toplamı olarak yazmaya çözümleme denir.

ABC‾=100A+10B+C\overline{ABC} = 100A + 10B + C

Dene: Sürgüyle sayıyı değiştir; plakaları, çubukları ve küpleri say.

Temel5 / 15

Boş basamağa sıfır yazılır

305305'te hiç çubuk yok: onlar basamağı boş. Boş basamağa 00 yazarız; yazmasak sayı 3535 olurdu. En soldaki basamak ise boş kalamaz: ABC‾\overline{ABC}'de A≠0A \neq 0.

Temel6 / 15

AB bir çarpım değildir

İki basamaklı AB‾\overline{AB} sayısı AA çubuk ve BB küptür. A⋅BA \cdot B ile karıştırma: 3434'ün bloklarında 3434 küp var, 3⋅43 \cdot 4 ise yalnızca 1212.

AB‾=10A+B\overline{AB} = 10A + B

Dene: Sürgüyle başka bir iki basamaklı sayı seç.

Temel7 / 15

72 ile 27: fark hep 9’un katı

7272'yi 2727'ye çevirmek için beş çubuk bozulur: her çubuk 9+19 + 1'dir. Birer küp birlerin yanına geçer, dokuzluklar kenarda kalır. Fark beş tane 99: 4545.

AB‾−BA‾=9(A−B)\overline{AB} - \overline{BA} = 9(A - B)

Hızlı soru

AB‾−BA‾=36\overline{AB} - \overline{BA} = 36 ise A−BA - B kaçtır?

9(A−B)=369(A - B) = 36, yani A−B=4A - B = 4. Örneğin 51−15=3651 - 15 = 36.

Temel8 / 15

72 ile 27’nin toplamı: dokuz tane 11

7272'nin üstüne 2727'yi koy: 99 çubuk, 99 küp olur. Her küp bir çubuğun ucuna eklenince 99 tane 1111'lik çıkar. İki basamaklı sayıyla tersinin toplamı hep 1111'in katıdır.

AB‾+BA‾=11(A+B)\overline{AB} + \overline{BA} = 11(A + B)

Orta9 / 15

En büyük sayı: soldan doldur

Kartlar: 0,1,5,90, 1, 5, 9. Üç basamaklı en büyük sayı için en sola en büyük rakam koşar: 99. Sonra kalanların en büyüğü 55, en sonda 11. Sonuç 951951.

Orta10 / 15

En küçük sayı: sıfır en sola gelemez

En küçük sayıda en küçük rakam 00, ama en sola gelemez: 015015 üç basamaklı değildir. En sola sıfırdan farklı en küçük rakam 11 geçer, 00 ortaya iner: 105105.

Hızlı soru

0,4,7,10, 4, 7, 1 kartlarıyla rakamları farklı en küçük üç basamaklı sayı kaçtır?

En sola 11, sonra 00, sonra kalanların en küçüğü 44: 104104.

Orta11 / 15

11 ile çarpma: kopya sola kayar

11⋅43=430+4311 \cdot 43 = 430 + 43. 4343'ün kopyası bir basamak sola kayar: çubuklar plakaya, küpler çubuğa döner. Ortada 4+3=74 + 3 = 7 çubuk birikir: 473473.

11⋅AB‾=100A+10(A+B)+B11 \cdot \overline{AB} = 100A + 10(A + B) + B

Orta12 / 15

On çubuk birikirse elde

11⋅4711 \cdot 47'de ortada 4+7=114 + 7 = 11 çubuk birikir. On çubuk bir plakaya dönüşüp sola geçer: bu elde. Ortada 11 çubuk kalır, sonuç 517517.

Dene: Sürgüyle AB‾\overline{AB}'yi değiştir; A+B≥10A + B \geq 10 olunca elde oluşur.

Hızlı soru

11⋅7611 \cdot 76 kaçtır?

7+6=137 + 6 = 13: ortaya 33, 11 elde sola geçer: 7+1=87 + 1 = 8. Sonuç 836836.

Sınav13 / 15

Tanımı verilen sayı: dengeli sayıları say

Rakamları sıfırdan farklı ABC‾\overline{ABC}'de B=A+CB = A + C ise sayı dengeli olsun. AA ile CC'nin her ikilisi bir taş; BB rakam olduğundan yalnız A+C≤9A + C \leq 9 olan taşlar yükselir. Köşegenlerde 1,2,…,81, 2, \dots, 8 taş var.

1+2+⋯+8=361 + 2 + \dots + 8 = 36

Sınav14 / 15

Ardışık sayıların rakamları toplamı

Sayaç 5858'den 6767'ye birer birer ilerler; her sayının rakamları toplamı bir küp sütunu olur. Toplam her adımda 11 artar, ama 5959'dan 6060'a geçerken birler 99'dan 00'a döner: 88 azalır.

Hızlı soru

7979'dan 8080'e geçerken rakamlar toplamı nasıl değişir?

7+9=167 + 9 = 16, 8+0=88 + 0 = 8: toplam 88 azalır.