Işınların açılarını yüzeye göre değil, yüzeye dik çizilen normale göre ölç. Ortam değişimi ışığın hızını ve çoğu durumda yönünü değiştirir.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Işın normalle 30° yaparak aynaya geliyor. Yansıma açısı kaç derecedir?
Açıklama
Yansıma yasası; yansıma açısı gelme açısına eşittir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Havadan cama eğik gelen ışın için hangisi doğrudur?
Açıklama
Cam optikçe daha yoğun kabul edilir; hız azalır ve ışın normale yaklaşır.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
Yansıma açısı gelme açısına eşittir; her iki açı normale göre ölçülür.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Işın normalle 30° yaparak aynaya geliyor. Yansıma açısı kaç derecedir?
Yansıma yasası
yansıma açısı gelme açısına eşittir.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Işın ayna yüzeyiyle 20° yapıyor. Normalle yaptığı açı kaç derecedir?
Yüzey ve normal diktir
normal açısı 90 − 20 = 70°.
Sonuç
Optikçe daha yoğun ortama geçen ışın normale yaklaşır; normal doğrultusunda gelen ışın yön değiştirmez.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Ortama normal doğrultusunda giren ışın için hangisi doğrudur?
Açıklama
Gelme açısı sıfır olduğunda yön değişmez; ortam ışığın hızını değiştirebilir.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Tam yansıma, optikçe yoğun ortamdan az yoğun ortama giderken sınır açısının aşılmasıyla gerçekleşir.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
Havadan cama eğik gelen ışın için hangisi doğrudur?
Cam optikçe daha yoğun kabul edilir
hız azalır ve ışın normale yaklaşır.
Sonuç
Normale yaklaşır.
Örnek
orta
İşaret ve yön
Camdan havaya eğik geçen, tam yansımayan ışın nasıl kırılır?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Optikçe az yoğun ortama geçişte ışın normalden uzaklaşır.
Sonuç
Normalden uzaklaşır.
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Ortama normal doğrultusunda giren ışın için hangisi doğrudur?
Gelme açısı sıfır olduğunda yön değişmez
ortam ışığın hızını değiştirebilir.
Sonuç
Yön değişmez, hız değişebilir.
Işığın ortam değişiminde frekansı sabittir; hızı ve dalga boyu değişir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Işık ortam değiştirirken hangi nicelik sabit kalır?
Açıklama
Kaynak frekansı korunur; hız değiştiği için dalga boyu değişir.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Optik yoğunluk ile kütle yoğunluğu aynı kavram değildir.
Örnek
zor
Sınır durumu
Tam yansıma için gerekli geçiş hangisidir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Yoğun ortamdan az yoğun ortama geçiş ve sınır açısından büyük gelme açısı birlikte gerekir.
Sonuç
Optikçe yoğundan az yoğuna
Örnek
zor
Birleşik yorum
Işık ortam değiştirirken hangi nicelik sabit kalır?
Kaynak frekansı korunur
hız değiştiği için dalga boyu değişir.
Sonuç
Frekans
Gelme açısını ve bloğun kırılma indisini değiştir; anahtar ışığı camın içinden gönderir. Açılar normale göre yazılır. Yarım daire blokta ışın eğri yüzeyden dik geçtiği için yalnızca düz yüzde kırılır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Yüzeyle 35° yapan gelen ışının gelme açısı kaç derecedir?
Açıklama
Gelme açısı normale göredir; 90 − 35 = 55°.
Gelen ışın yüzeyde ikiye ayrılır: yansıyan ışın normalle aynı açıyı yapar, kırılan ışın yoğun ortamda normale yaklaşır. Camdan havaya çıkarken sınır açısı aşılırsa kırılan ışın kalmaz, ışığın tamamı yansır.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
Yansıma açısı gelme açısına eşittir; her iki açı normale göre ölçülür.
-
Optikçe daha yoğun ortama geçen ışın normale yaklaşır; normal doğrultusunda gelen ışın yön değiştirmez.
-
Tam yansıma, optikçe yoğun ortamdan az yoğun ortama giderken sınır açısının aşılmasıyla gerçekleşir.
-
Işığın ortam değişiminde frekansı sabittir; hızı ve dalga boyu değişir.
-
Optik yoğunluk ile kütle yoğunluğu aynı kavram değildir.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.