Bir cismin dengede olması için hem öteleme hem dönme etkisini incele. İdeal ip, destek ve makara varsayımlarını sorunun başında ayır.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Ağırlığı 50 N olan yerdeki kova ideal sabit makara üzerinden 20 N yukarı çekiliyor. Normal kaç N olur?
Açıklama
Düşey denge; N + 20 = 50, N = 30 N.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
4 m ağırlıksız çubukta 60 N yük sol destekten 1 m uzakta. Sağ destek kuvveti kaç N olur?
Açıklama
Sol uç etrafında tork al; Rsağ × 4 = 60 × 1, Rsağ = 15 N.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
ve birlikte sağlanır.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Ağırlığı 50 N olan yerdeki kova ideal sabit makara üzerinden 20 N yukarı çekiliyor. Normal kaç N olur?
Düşey denge
N + 20 = 50, N = 30 N.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Ağırlıksız 4 m çubuğun tam ortasında 40 N yük, iki ucunda destek var. Bir desteğin kuvveti kaç N olur?
Simetri ve kuvvet dengesi
40/2 = 20 N.
Sonuç
Denge denklemlerinde tork eksenini bilinmeyen destek kuvvetinin uygulandığı noktada seçmek hesabı kısaltır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
40 N ağırlık düşey ideal ipte dengede. Gerilme kaç N olur?
Açıklama
Net düşey kuvvet sıfır; T = G = 40 N.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Yalnız aşağı yüklerle desteklenen sistemde toplam yukarı destek kuvveti toplam ağırlığa eşittir.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
4 m ağırlıksız çubukta 60 N yük sol destekten 1 m uzakta. Sağ destek kuvveti kaç N olur?
Sol uç etrafında tork al
Rsağ × 4 = 60 × 1, Rsağ = 15 N.
Sonuç
Örnek
orta
İşaret ve yön
Aynı çubuğun sol destek kuvveti kaç N olur?
Desteklerin toplamı 60 N
Rsol = 60 − 15 = 45 N.
Sonuç
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
40 N ağırlık düşey ideal ipte dengede. Gerilme kaç N olur?
Net düşey kuvvet sıfır
T = G = 40 N.
Sonuç
Net kuvvetin sıfır olması tek başına dönme dengesini garanti etmez.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Denge hesabında tork ekseni destek noktasına taşınırsa o destek kuvvetinin torku kaç olur?
Açıklama
Kuvvetin etkime doğrusu seçilen eksenden geçer; kol sıfırdır.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Destek cismi yalnız itebiliyorsa hesaplanan negatif normal fiziksel olarak temasın kaybolduğunu gösterebilir.
Örnek
zor
Sınır durumu
Net kuvvet sıfırken net tork sıfır değilse cisim için hangi sonuç doğrudur?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Dönme dengesi ayrıca net torkun sıfır olmasını gerektirir.
Sonuç
Dönme dengesi sağlanmaz.
Örnek
zor
Birleşik yorum
Denge hesabında tork ekseni destek noktasına taşınırsa o destek kuvvetinin torku kaç olur?
Kuvvetin etkime doğrusu seçilen eksenden geçer
kol sıfırdır.
Sonuç
Yükü kalas boyunca kaydır ve ağırlığını değiştir; basküllerdeki iki tepki kuvvetini izle. Toplamları hep toplam ağırlığa eşittir. Yük bir desteğin dışına fazla çıkarsa öbür destek boşalır ve kalas devrilir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
6 m ağırlıksız çubukta sol uçtan 2 m uzakta 90 N yük var. Sağ uç desteği kaç N olur?
Açıklama
Tork denklemi; 6R = 90 × 2, R = 30 N.
Dengedeki kalasta yukarı kuvvetlerin toplamı aşağı kuvvetlerin toplamına, bir yöne döndüren torklar öbür yöne döndürenlere eşittir. Yük hangi desteğe yaklaşırsa o desteğin tepkisi büyür.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
ve birlikte sağlanır.
-
Denge denklemlerinde tork eksenini bilinmeyen destek kuvvetinin uygulandığı noktada seçmek hesabı kısaltır.
-
Yalnız aşağı yüklerle desteklenen sistemde toplam yukarı destek kuvveti toplam ağırlığa eşittir.
-
Net kuvvetin sıfır olması tek başına dönme dengesini garanti etmez.
-
Destek cismi yalnız itebiliyorsa hesaplanan negatif normal fiziksel olarak temasın kaybolduğunu gösterebilir.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.