Denge konumundan uzaklaşan cisme, dengeye yönelen ve uzaklıkla artan geri çağırıcı etki varsa basit harmonik hareket oluşabilir. Hareketi uç noktalar ile denge konumunda karşılaştır.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Basit harmonik hareketin denge noktasında ivme kaç m/s² olur?
Açıklama
x = 0 olduğunda geri çağırıcı kuvvet ve ivme sıfırdır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Sürat hangi konumda en büyüktür?
Açıklama
Uçtan dengeye ilerlerken potansiyel enerji kinetiğe dönüşür.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
; ivme konuma zıt yönlüdür.
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Basit harmonik hareketin denge noktasında ivme kaç m/s² olur?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
x = 0 olduğunda geri çağırıcı kuvvet ve ivme sıfırdır.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Uç noktasında sürat kaç m/s olur?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Cisim uçta yön değiştirmeden önce anlık durur.
Sonuç
Denge konumunda sürat en büyük, geri çağırıcı kuvvet ve ivme sıfırdır.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Cisim denge noktasının sağında. İvme hangi yöndedir?
Açıklama
Geri çağırıcı ivme konuma ters işaretlidir.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Uçlarda sürat sıfır; geri çağırıcı kuvvet ve ivme büyüklüğü en büyük olur.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
Sürat hangi konumda en büyüktür?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Uçtan dengeye ilerlerken potansiyel enerji kinetiğe dönüşür.
Sonuç
Denge konumunda
Örnek
orta
İşaret ve yön
İvme büyüklüğü hangi konumda en büyüktür?
İvmenin büyüklüğü dengeye uzaklıkla artar
uçta uzaklık maksimumdur.
Sonuç
Uçlarda
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Cisim denge noktasının sağında. İvme hangi yöndedir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Geri çağırıcı ivme konuma ters işaretlidir.
Sonuç
Sola, dengeye doğru
Uçta hızın sıfır olması kuvvetin sıfır olması değildir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Periyot 4 s. Bir uçtan dengeye ilk geçiş kaç s olur?
Açıklama
Uçtan dengeye hareket çeyrek periyottur; T/4 = 1 s.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Konum-zaman bağıntısının türevleri bu kapsamda kullanılmaz; nicelikler nitel karşılaştırılır.
Örnek
zor
Sınır durumu
Periyot 4 s. Bir uçtan diğer uca ilk geçiş süresi kaç s olur?
Bir uçtan karşı uca geçiş yarım periyottur
T/2 = 2 s.
Sonuç
Örnek
zor
Birleşik yorum
Periyot 4 s. Bir uçtan dengeye ilk geçiş kaç s olur?
Uçtan dengeye hareket çeyrek periyottur
T/4 = 1 s.
Sonuç
Genliği ve periyodu değiştir; hız ve kuvvet oklarının uçlarda ve dengede ne yaptığını, kâğıttaki konum–zaman izinin nasıl değiştiğini izle. Blok 0,5 kg, sürtünme yok; kâğıt sabit hızla yukarı akar.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Cisim dengeden uzaklaşırken sürati nasıl değişir?
Açıklama
Geri çağırıcı kuvvet hareketin tersindedir; kinetik enerji azalır.
Blok dengeden uzaklaştıkça yay onu daha büyük kuvvetle geri çeker: kuvvet ve ivme konuma zıt ve onunla orantılıdır. Dengede hız en büyük, uçlarda sıfırdır. Bu hareket, düzgün dönen topun gölgesinin hareketiyle aynıdır.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
; ivme konuma zıt yönlüdür.
-
Denge konumunda sürat en büyük, geri çağırıcı kuvvet ve ivme sıfırdır.
-
Uçlarda sürat sıfır; geri çağırıcı kuvvet ve ivme büyüklüğü en büyük olur.
-
Uçta hızın sıfır olması kuvvetin sıfır olması değildir.
-
Konum-zaman bağıntısının türevleri bu kapsamda kullanılmaz; nicelikler nitel karşılaştırılır.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.