İçeriğe geç
TYT-AYT-KPSS Hazırlık
Dersler

Görsel anlatımKonu sayfası

Trigonometrik Denklemler

Sıfırdan1 / 15

Kabin ne zaman 17 metrede?

Yarıçapı 1010 m olan dolap 1212 dakikada bir tur atıyor; kabine yerden 22 m yükseklikte biniliyor. Turuncu düzlem 1717 metrede: kabin onu her turda iki kez kesiyor.

Sıfırdan2 / 15

Anlar zaman çizgisinde

Pano, kabinin yüksekliğini dakikaya göre çiziyor. Düzlemi kestiği anlar: 44. ve 88. dakika, sonra her 1212 dakikada bir. Yanıt tek sayı değil.

h(t)=12−10cos⁡πt6h(t) = 12 - 10\cos\tfrac{\pi t}{6}

Sıfırdan3 / 15

Çark birim çembere dönüşüyor

Yarıçapı 11 alalım: noktanın yüksekliği, açısının sinüsüdür. 1717 m düzlemi merkezden yarım yarıçap yukarıda, yani y=12y = \tfrac{1}{2}. Soru bir denkleme dönüştü.

sin⁡x=12\sin x = \tfrac{1}{2}

Temel4 / 15

İki kök: α ve π − α

Kesişim noktaları yy eksenine göre simetrik: biri α\alpha, öteki π−α\pi - \alpha açısında. ∣a∣>1|a| > 1 olursa düzlem çemberi ıskalar, kök yoktur.

x=α veya x=π−αx = \alpha \ \text{veya}\ x = \pi - \alpha

Dene: aa sürgüsünü gezdir; 11'i geçince ne oluyor?

Hızlı soru

sin⁡x=32\sin x = \tfrac{\sqrt{3}}{2} denkleminin [0,2π)[0, 2\pi) aralığındaki kökleri hangileri?

α=π3\alpha = \tfrac{\pi}{3}; ikinci kök π−π3=2π3\pi - \tfrac{\pi}{3} = \tfrac{2\pi}{3}.

Temel5 / 15

Çember yattı: sarmal merdiven

Açı 2π2\pi artınca nokta aynı yere döner ama merdivende bir kat çıkar. Düzlem artık düşey bir duvar ve sarmalı her katta iki kez kesiyor: kökler sonsuz tane.

Temel6 / 15

İki aile, adım 2π

Mavi kökler α+2kπ\alpha + 2k\pi, kırmızılar π−α+2kπ\pi - \alpha + 2k\pi. Her kat bir kk tam sayısıdır; aynı ailede komşu kökler arasında tam bir tur vardır.

x=α+2kπ veya x=π−α+2kπx = \alpha + 2k\pi \ \text{veya}\ x = \pi - \alpha + 2k\pi

Dene: kk'yi değiştir; seçili kattaki iki kökü oku.

Temel7 / 15

Tepeden bakınca hepsi iki noktada

Kamera merdivenin tepesinde. Bütün katların kökleri üst üste biner, yalnızca iki nokta kalır: genel çözüm bu iki noktaya tam turlar eklemektir.

Dene: Katları indir: merdiven çembere basılıyor.

Temel8 / 15

Düşey düzlem: α ve −α

Kosinüs apsistir: bu kez x=ax = a düşey düzlemi çemberi keser. Noktalar xx eksenine göre simetrik: α\alpha ve −α-\alpha.

x=±α+2kπx = \pm\alpha + 2k\pi

Hızlı soru

cos⁡x=12\cos x = \tfrac{1}{2} denkleminin genel çözümü hangisi? (k∈Zk \in \mathbb{Z})

cos⁡π3=12\cos\tfrac{\pi}{3} = \tfrac{1}{2}; kosinüste ikinci aile −α-\alpha'dır.

Orta9 / 15

Tanjant: ışın karşılıklı iki noktada

x=1x = 1 rayındaki T(1,a)T(1, a) ile merkezden geçen ışın çemberi karşılıklı iki noktada keser: α\alpha ve α+π\alpha + \pi. Hiçbir aa için ıskalamaz; kökler yarım turda bir gelir.

x=α+kπx = \alpha + k\pi

Dene: aa'yı büyüt: TT rayda yükselir, ışın yine iki noktadan geçer.

Orta10 / 15

sin(nx): sarmal sıkışıyor

Bu kez xx yalnızca [0,2π)[0, 2\pi) aralığında. sin⁡2x\sin 2x'te açı iki kat hızlı döner: aynı aralığa iki tur sığar. Duvar her turu iki kez keser: nn tur, 2n2n kök.

sin⁡(nx)=12: 2n ko¨k\sin(nx) = \tfrac{1}{2}: \ 2n \ \text{kök}

Dene: nn'yi 11, 22, 33 yap; numaraları say.

Orta11 / 15

Aralığı açıya taşı

sin⁡3x=32\sin 3x = \tfrac{\sqrt{3}}{2} ve 0≤x≤π0 \le x \le \pi. Açı 3x3x, 00'dan 3π3\pi'ye bir buçuk tur döner; duvar sarmalı dört kez keser. Kökler π9\tfrac{\pi}{9}, 2π9\tfrac{2\pi}{9}, 7π9\tfrac{7\pi}{9}, 8π9\tfrac{8\pi}{9}.

0≤x≤π ⇒ 0≤3x≤3π0 \le x \le \pi \ \Rightarrow\ 0 \le 3x \le 3\pi

Hızlı soru

Bu dört kökün toplamı kaçtır?

π+2π+7π+8π9=18π9=2π\tfrac{\pi + 2\pi + 7\pi + 8\pi}{9} = \tfrac{18\pi}{9} = 2\pi.

Orta12 / 15

İki dik ok, tek bileşke

asin⁡x+bcos⁡xa\sin x + b\cos x toplamını birlikte dönen iki dik ok gibi düşün: boyları aa ve bb. Bileşkenin boyu R=a2+b2R = \sqrt{a^2 + b^2}; ucunun yüksekliği panoda tek bir dalga çiziyor.

asin⁡x+bcos⁡x=Rsin⁡(x+α)a\sin x + b\cos x = R\sin(x + \alpha)

Sınav13 / 15

Düzlem çembere değmeli

cc düzlemi, bileşkenin ucunun gezdiği RR yarıçaplı çemberi ancak ∣c∣≤R|c| \le R iken keser. c=Rc = R iken teğettir; daha yukarıda kök yoktur.

c2≤a2+b2c^2 \le a^2 + b^2

Dene: Anahtarla a=3a = 3, b=4b = 4 yap; cc'yi 55'in üstüne çıkar.

Hızlı soru

3sin⁡x+4cos⁡x=m3\sin x + 4\cos x = m denkleminin çözümü olması için mm kaç tam sayı değeri alabilir?

R=9+16=5R = \sqrt{9 + 16} = 5; koşul −5≤m≤5-5 \le m \le 5: 1111 tam sayı.

Sınav14 / 15

Dolaba dönüş: soruyu çöz

12−10cos⁡πt6=1712 - 10\cos\tfrac{\pi t}{6} = 17 ise cos⁡πt6=−12\cos\tfrac{\pi t}{6} = -\tfrac{1}{2}. Açı 2π3\tfrac{2\pi}{3} ya da 4π3\tfrac{4\pi}{3}, yani t=4t = 4 ya da t=8t = 8. Her tur 1212 dakika sürdüğü için yanıt iki ailedir.

t=4+12k veya t=8+12kt = 4 + 12k \ \text{veya}\ t = 8 + 12k

Hızlı soru

Kabin ilk 3030 dakikada 1717 metreden kaç kez geçer?

t=4,8,16,20,28t = 4, 8, 16, 20, 28: beş an. Sıradaki 3232, aralığın dışında.

Sınav15 / 15

Hepsi aynı resim: düzlem keser

sin⁡x=a\sin x = a yatay, cos⁡x=a\cos x = a düşey düzlem; tan⁡x=a\tan x = a merkezden geçen ışın. Kesişimler kökleri verir, tur eklemek genel çözümü. Aralık sorusunda turları say.

sin⁡:α, π−αcos⁡:±αtan⁡:α+kπ\sin: \alpha,\ \pi - \alpha \qquad \cos: \pm\alpha \qquad \tan: \alpha + k\pi