Sabit ivmede hız eşit sürelerde eşit miktarda değişir. İşaretleri seçtiğin eksene göre yaz; yön değiştirme varsa yol ve yer değiştirmeyi ayrı hesapla.
Isınma
Başlamadan önce: hazır mısın?
Puansız. Takıldığın yer olursa ön koşul konuya göz at.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Durgun cisim 2 m/s² ivmeyle 3 s hareket ediyor. Son hız kaç m/s olur?
Açıklama
v = v0 + at; 0 + 2 × 3 = 6 m/s.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
10 m/s giden araç −2 m/s² sabit ivmeyle frenliyor. Duruş süresi kaç s olur?
Açıklama
0 = 10 − 2t; t = 5 s.
Temel
- Kavramı ve düzeneği tanı
, .
Örnek
kolay
Doğrudan uygulama
Durgun cisim 2 m/s² ivmeyle 3 s hareket ediyor. Son hız kaç m/s olur?
v = v0 + at
0 + 2 × 3 = 6 m/s.
Sonuç
Örnek
kolay
Tanımı yorumla
Aynı cismin 3 s’deki yer değiştirmesi kaç m olur?
Δx = at²/2
2 × 9 / 2 = 9 m.
Sonuç
; bu bağıntı zamanı kullanmadan ilişki kurar.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Başlangıç hızı 4 m/s, ivmesi 2 m/s² olan cisim 3 s’de kaç m yer değiştirir?
Açıklama
Δx = 4 × 3 + 2 × 9 / 2 = 21 m.
Temel bölümü tamamlandı.
Orta
- Bağıntıyı uygula ve karşılaştır
Hız-zaman grafiği doğrusal; yer değiştirme grafiğin işaretli alanıdır.
Örnek
orta
Koşulları karşılaştır
10 m/s giden araç −2 m/s² sabit ivmeyle frenliyor. Duruş süresi kaç s olur?
0 = 10 − 2t
t = 5 s.
Sonuç
Örnek
orta
İşaret ve yön
Aynı aracın duruncaya kadar aldığı yol kaç m olur?
Ortalama hız (10 + 0)/2 = 5 m/s
yol = 5 × 5 = 25 m.
Sonuç
Örnek
orta
Bağıntıyı seç
Başlangıç hızı 4 m/s, ivmesi 2 m/s² olan cisim 3 s’de kaç m yer değiştirir?
Önce verilen koşulları ve istenen niceliği ayır.
Δx = 4 × 3 + 2 × 9 / 2 = 21 m.
Sonuç
Yavaşlama için hız ve ivme ters yönlü olmalıdır; ivmenin negatif olması tek başına yeterli değildir.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Başlangıçta +6 m/s, ivme −2 m/s². 4 s sonunda hızın x bileşeni kaç m/s olur?
Açıklama
v = 6 − 2 × 4 = −2 m/s; cisim 3. saniyede yön değiştirmiştir.
Orta bölümü tamamlandı.
İleri
- Varsayım, sınır ve birleşik yorum
Duruş anından sonra aynı ivme sürerse cisim ters yönde hızlanır.
Örnek
zor
Sınır durumu
Hız 2’den 8 m/s’ye düzgün biçimde 4 s’de artıyor. Yer değiştirme kaç m olur?
Sabit ivmede ortalama hız uç hızların ortalamasıdır
(2 + 8)/2 × 4 = 20 m.
Sonuç
Örnek
zor
Birleşik yorum
Başlangıçta +6 m/s, ivme −2 m/s². 4 s sonunda hızın x bileşeni kaç m/s olur?
v = 6 − 2 × 4 = −2 m/s
cisim 3. saniyede yön değiştirmiştir.
Sonuç
İlk hızı ve ivmeyi değiştir; arabanın üstündeki hız (mavi) ve ivme (sarı) oklarını, panodaki konum ve hız grafiklerini izle. Cetvelin her çentiği 1 m; panoda her kare yatayda 1 s, düşeyde 5 m ya da 5 m/s.
Kendini dene
Puan yok, deneme sınırsız
Durgun araç 4 m/s² ivmeyle 2 s ilerliyor. Yer değiştirme kaç m olur?
Açıklama
Δx = at²/2 = 4 × 4 / 2 = 8 m.
Sabit ivmede hız oku her saniye aynı miktarda değişir: hız grafiği doğru, konum grafiği parabol olur. Hız ile ivme aynı yönlüyse araba hızlanır, zıt yönlüyse yavaşlar; durduktan sonra ivme sürerse geri döner.
İleri bölümü tamamlandı.
Özet
Bu konudan aklında kalacaklar
-
, .
-
; bu bağıntı zamanı kullanmadan ilişki kurar.
-
Hız-zaman grafiği doğrusal; yer değiştirme grafiğin işaretli alanıdır.
-
Yavaşlama için hız ve ivme ters yönlü olmalıdır; ivmenin negatif olması tek başına yeterli değildir.
-
Duruş anından sonra aynı ivme sürerse cisim ters yönde hızlanır.
Kapsam: MEB 2018 Fizik öğretim programı.
Bu sayfadaki özgün sorular ÖSYM sorusu olarak sunulmaz.