Sıfırdan1 / 8
Teknenin kıyıya ve suya göre hızı
Hız söylemeden önce kime göre olduğunu belirt. İki gözlemcinin aynı cisim için farklı hız ölçmesi, cismin iki farklı hareket yaptığı anlamına gelmez.
Görsel anlatımKonu sayfası
Bağıl Hareket
Sıfırdan2 / 8
Kıyıya göre hızdan akıntıyı çıkar
; çıkarma vektöreldir.
Dene: “Saldan bak”ı aç: kıyı geriye kayıyor, tekne dümdüz karşıya gidiyor. Yeşil ok hangi gözlemcinin ölçtüğü hız?
Temel3 / 8
Suya göre hız artı akıntı hızı
Nehirde kıyıya göre hız, suya göre tekne hızı ile akıntı hızının vektörel toplamıdır.
Dene: Akıntıyı sıfırla, sonra artır: yeşil ok hiç değişmiyor. Mavi ok ve teknenin vardığı yer nasıl değişiyor?
Temel4 / 8
Karşıya geçiren hız: dik bileşen
Akıntıya dik karşıya geçiş süresini hızın kıyıya dik bileşeni belirler.
Dene: Dümeni akıntıya karşı çevir: dik bileşen küçülünce geçiş süresi ne oluyor?
Orta5 / 8
Aynı ve zıt yönde giden iki araç
Aynı yönde hareket eden araçların bağıl sürati hızlarının farkıdır; ters yönde büyüklükler toplanır.
Dene: B’nin hızını eksi yap (zıt yön): bağıl sürat fark mı oluyor, toplam mı? Sonra “B’den bak”ı aç.
Orta6 / 8
Üç farklı akıntıda aynı anda varış
Akıntı yönündeki sürüklenme, karşıya geçiş süresini doğrudan belirlemez.
Dene: Tekne hızını değiştir: süre değişiyor. Akıntıları farklı olduğu hâlde üç tekne neden hep aynı hizada?
Sınav7 / 8
Akıntıyı ve dümeni kendin ayarla
Akıntı hızını ve dümen açısını değiştir; yeşil (suya göre), mor (akıntı) ve mavi (kıyıya göre) okların üçgenini izle. “Saldan bak” sahneyi akıntıyla sürüklenen gözlemcinin gözünden gösterir. Nehir 40 m, tekne suya göre 4 m/s gider.
Dene: Dümeni çevirerek tekneyi tam karşıya çıkar. Akıntı tekne hızından büyükse bunu başarabilir misin?
Sınav8 / 8
Aynı geçiş: kıyıdan ve saldan
Tekne tek bir hareket yapar; kıyıdaki ve saldaki gözlemci onu farklı hızda görür. Kıyıya göre hız, suya göre hız ile akıntının vektörel toplamıdır. Karşıya geçiş süresini yalnızca kıyıya dik bileşen belirler; akıntı varış yerini kaydırır.