İçeriğe geç
TYT-AYT-KPSS Hazırlık
Dersler

Görsel anlatımKonu sayfası

İntegral ile Alan Hesabı

Sıfırdan1 / 16

Tünelin ağzına ne kadar branda gerekir?

Taş bir tünelin ağzı parabol biçiminde: tabanı 44 m, en yüksek yeri 44 m. Mavi branda ağzı soldan sağa kaplıyor; sayaç kaplanan alanı metrekare olarak sayıyor.

Sıfırdan2 / 16

Üçgenden büyük, dikdörtgenden küçük

İçteki üçgenin alanı 88, dıştaki dikdörtgeninki 1616 m². Branda ikisinin arasında kalıyor. Kenarı eğri olduğu için bu iki formülün hiçbiri onu tam vermez.

Hızlı soru

Brandanın alanı AA için hangisi kesin doğrudur?

Bölge üçgeni içine alır ve dikdörtgenin içinde kalır. Tam değer 323≈10,67\tfrac{32}{3} \approx 10{,}67; ikisinin ortalaması olan 1212 değil.

Sıfırdan3 / 16

Ağzı düz tahtalarla kapat

Eğri kenarı taklit etmek için ağzı eşit enli düşey tahtalarla kapatıyoruz. Her tahta bir dikdörtgen: eni Δx\Delta x, boyu ortasındaki yükseklik. Tahtaların alanlarını topluyoruz.

A≈∑f(xi) ΔxA \approx \sum f(x_i)\,\Delta x

Temel4 / 16

Tahtalar inceldikçe toplam yerine oturuyor

Tahta sayısı arttıkça taşan ve eksik kalan köşeler küçülür; toplam 10,6710{,}67 değerine yerleşir. Bu limitin adı belirli integral.

lim⁡n→∞∑f(xi) Δx=∫−22(4−x2) dx\lim_{n \to \infty} \sum f(x_i)\,\Delta x = \int_{-2}^{2} (4 - x^2)\,dx

Dene: Şerit sayısını 44'ten 4848'e çıkar; toplamı izle.

Temel5 / 16

Tünel ağzı bir grafiğe dönüşüyor

Tabanı xx eksenine, tepeyi (0,4)(0, 4) noktasına koy: kemer y=4−x2y = 4 - x^2 eğrisi olur. Branda, bu eğri ile xx ekseni arasındaki bölgedir; alanı belirli integraldir.

A=∫−22(4−x2) dx=323A = \int_{-2}^{2} (4 - x^2)\,dx = \tfrac{32}{3}

Temel6 / 16

Eksenin altındaki levha eksi sayılır

f(x)=x2−2xf(x) = x^2 - 2x eğrisi 00 ile 22 arasında eksenin altına iniyor. Orada şeridin yüksekliği negatif; integral kırmızı, gömük levhayı eksi işaretle toplar.

Dene: bb'yi 00'dan 33'e sürükle: integral önce −43-\tfrac{4}{3}'e iner, sonra yükselir.

Temel7 / 16

İntegral sıfır, ama alan sıfır değil

b=3b = 3 olunca mavi levha da 43\tfrac{4}{3} büyüklüğe ulaşıyor. İşaretli toplam −43+43=0-\tfrac{4}{3} + \tfrac{4}{3} = 0; oysa iki levha da yerinde duruyor.

Hızlı soru

∫03(x2−2x) dx\displaystyle\int_0^3 (x^2 - 2x)\,dx kaçtır?

[x33−x2]03=9−9=0\left[\tfrac{x^3}{3} - x^2\right]_0^3 = 9 - 9 = 0. Bu işaretli alandır; boyalı bölgenin alanı 83\tfrac{8}{3}.

Temel8 / 16

Kırmızı levha eksenin üstüne katlanıyor

Kırmızı levhayı xx ekseni menteşesinde yarım tur çeviriyoruz: biçimi ve büyüklüğü aynı, artık eksenin üstünde. Yeni grafik y=∣f(x)∣y = |f(x)|; alan, mutlak değerin integralidir.

A=∫03∣x2−2x∣ dx=43+43=83A = \int_0^3 |x^2 - 2x|\,dx = \tfrac{4}{3} + \tfrac{4}{3} = \tfrac{8}{3}

Dene: Katla anahtarını kapatıp aç.

Orta9 / 16

Şeridin boyu: üstteki eksi alttaki

Şimdi tabanı da eğri: üstte y=x+2y = x + 2, altta y=x2y = x^2 rayı. Yeşil şeridin tepesi üst rayda, dibi alt rayda; boyu (x+2)−x2(x + 2) - x^2. Sınırlar rayların kesiştiği x=−1x = -1 ve x=2x = 2.

A=∫−12(x+2−x2) dx=92A = \int_{-1}^{2} (x + 2 - x^2)\,dx = \tfrac{9}{2}

Dene: Şeridi xx sürgüsüyle sola sağa gezdir.

Orta10 / 16

Raylar birlikte iniyor, levha aynı kalıyor

İki rayı birlikte kk kadar aşağı kaydır: levha cam eksen düzleminin altına geçer, ama şeridin boyu değişmez, çünkü fark aynı kalır. Alan yine 92\tfrac{9}{2}.

Dene: kk'yı −4,5-4{,}5'e kadar indir: levhanın tamamı eksenin altına geçiyor.

Hızlı soru

İki eğri birlikte 33 birim aşağı kaydırılırsa aralarındaki alan ne olur?

(x+2+k)−(x2+k)=x+2−x2(x + 2 + k) - (x^2 + k) = x + 2 - x^2: kk sadeleşir. Eksenin yeri iki eğri arasındaki alanı değiştirmez.

Orta11 / 16

Kesişimlerde sınır direkleri dikiliyor

y=x3y = x^3 ile y=xy = x üç yerde kesişir: −1-1, 00, 11. Solda küp üstte, sağda doğru üstte; tek integral iki parçayı götürür ve 00 verir. Her kesişimde böl, parçaları ayrı topla.

∫−10(x3−x) dx+∫01(x−x3) dx=12\int_{-1}^{0} (x^3 - x)\,dx + \int_{0}^{1} (x - x^3)\,dx = \tfrac{1}{2}

Dene: Parçala anahtarını aç.

Orta12 / 16

Alanı 36 yapan çubuk yüksekliği

y=ky = k çubuğu yükseldikçe levha hem genişler hem uzar; alan kk ile değil, kkk\sqrt{k} ile büyür. Yandaki tüp alanı ölçüyor, halka 3636'da.

A(k)=2∫0k(k−x2) dx=43kkA(k) = 2\int_0^{\sqrt{k}} (k - x^2)\,dx = \tfrac{4}{3}k\sqrt{k}

Dene: kk sürgüsüyle tüpü halkaya kadar doldur.

Hızlı soru

Alanın 3636 olması için kk kaç olmalı?

43kk=36⇒(k)3=27⇒k=3\tfrac{4}{3}k\sqrt{k} = 36 \Rightarrow (\sqrt{k})^3 = 27 \Rightarrow \sqrt{k} = 3, yani k=9k = 9.

Sınav13 / 16

Hız grafiğinin altı alınan yoldur

Kırmızı ışıkta duran A aracı v=2tv = 2t hızıyla kalkıyor. Grafiğin altı dolarken yoldaki mavi çubuk da aynı sayıyla uzuyor: TT saniyede alınan yol T2T^2 metre.

s=∫0T2t dt=T2s = \int_0^T 2t\,dt = T^2

Sınav14 / 16

Grafikler arası alan, araçlar arası mesafe

B aracı aynı anda vB=t22v_B = \tfrac{t^2}{2} hızıyla kalkıyor. Mavi levha A'nın, kırmızı levha B'nin daha hızlı olduğu süre; yoldaki çubuk aradaki farktır. Fark t=4t = 4'te en büyük.

sA−sB=T2−T36s_A - s_B = T^2 - \tfrac{T^3}{6}

Dene: Zamanı 44 s'de durdur, sonra 66 s'ye götür.

Sınav15 / 16

İki levha eşitlenince B yetişiyor

T=6T = 6'da kırmızı levha da 163\tfrac{16}{3} olur ve maviyi götürür: fark sıfır, araçlar yan yana. B, A'yı 66. saniyede yakalar.

Hızlı soru

A, B'nin en çok kaç metre önüne geçer?

Fark, hızlar eşitken (t=4t = 4) en büyüktür: 16−646=16316 - \tfrac{64}{6} = \tfrac{16}{3} m.

Sınav16 / 16

Eğri kenarlı her bölge bir integral

Eğri ile eksen arası: köklerde böl, ∣f(x)∣|f(x)|'i integralle. İki eğri arası: üstteki eksi alttaki, sınırlar kesişimler, eksenin yeri önemsiz. Hız grafiğinin altı yoldur.

A=∫ab∣ u¨st−alt ∣ dxA = \int_a^b \left|\,\text{üst} - \text{alt}\,\right|\,dx